KHI ĐỨC KITÔ ĐỨNG GIỮA NHỮNG NGƯỜI BÉ NHỎ NHẤT
Đọc lại Mt 25,31–46 trong một xã hội ngày càng phân hóa bởi tiền bạc, quyền lực và địa vị
Có những đoạn Kinh Thánh chúng ta nghe đi nghe lại đến mức tưởng rằng mình đã quá quen thuộc.
Nhưng có những đoạn, nếu một ngày nào đó chúng ta thật sự dừng lại và đọc bằng chính lương tâm của mình, chúng có thể trở thành một lời chất vấn rất đau.
Mt 25,31–46 – dụ ngôn về cuộc phán xét chung – là một đoạn như thế.
Đức Giêsu nói về ngày Con Người đến trong vinh quang và phân định con người không dựa trên tài sản, chức vụ, danh tiếng hay những công trình lớn lao mà họ đã thực hiện.
Ngài nói:
“Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước; Ta trần truồng, các ngươi đã cho mặc; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm viếng; Ta bị tù đày, các ngươi đã đến với Ta.”
Những người được kể là đã làm điều đó lại ngạc nhiên.
Họ hỏi:
“Lạy Chúa, có bao giờ chúng con thấy Chúa đói mà cho ăn…?”
Và những người không làm cũng ngạc nhiên tương tự.
Họ không hề nghĩ rằng mình đã bỏ mặc chính Đức Kitô.
Rồi Đức Giêsu đưa ra câu trả lời làm đảo ngược cách con người thường nhìn nhau:
“Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta.”
Và cũng ngược lại.
CHÚNG TA THƯỜNG NHÌN VÀO AI?
Con người có một xu hướng rất lạ.
Khi một người thành công, giàu có, có chức vụ, có quyền lực, có quan hệ và có ảnh hưởng, rất nhiều người muốn đến gần.
Người ta muốn mời họ.
Muốn nghe họ nói.
Muốn chụp hình cùng họ.
Muốn có tên họ trong một sự kiện.
Muốn họ xuất hiện trong một cộng đồng.
Muốn được họ biết đến.
Nhưng khi một người phá sản thì sao?
Khi một doanh nhân mắc nợ?
Khi một chủ doanh nghiệp nợ thuế?
Khi một gia đình mất nhà?
Khi một người vướng kiện tụng?
Khi một người bị tù?
Khi một người thất bại đến mức không còn dám nhìn mặt bạn bè?
Khi một người nghèo đến mức không còn đủ tiền ăn?
Khi một người bệnh tật, khuyết tật, già yếu và không còn tạo ra giá trị kinh tế?
Chúng ta có còn muốn đến gần họ không?
Hay chúng ta bắt đầu tránh họ?
Có khi còn tệ hơn.
Chúng ta nhìn họ như những người “thất bại”, “không có năng lực”, “đáng đời”.
Nhưng Mt 25 đặt chính những con người ấy vào một vị trí khiến chúng ta phải run sợ:
“Ta đói.”
“Ta khát.”
“Ta là khách lạ.”
“Ta đau yếu.”
“Ta bị tù đày.”
ĐIỀU ĐÁNG SỢ KHÔNG PHẢI LÀ KHÔNG BIẾT KINH THÁNH
Điều đáng sợ hơn là:
BIẾT RẤT RÕ KINH THÁNH NHƯNG KHÔNG SỐNG ĐIỀU MÌNH ĐÃ NGHE.
Có người nghe bài giảng về người nghèo.
Nghe về lòng thương xót.
Nghe về bà góa.
Nghe về người Samari nhân hậu.
Nghe về việc phục vụ những người bé nhỏ.
Nghe về Đức Kitô chịu đau khổ.
Nhưng khi một người đang đau khổ thực sự xuất hiện trước mặt họ, họ lại tìm cách tránh xa.
Điều đó đặt ra một câu hỏi rất nghiêm khắc:
Chúng ta yêu người nghèo trong bài giảng, hay chúng ta thật sự yêu một người nghèo đang đứng trước mặt mình?
Chúng ta thương người thất bại trong những câu chuyện được kể trên bục giảng, hay chúng ta có thể ngồi xuống bên cạnh một người vừa phá sản?
Chúng ta nói về người tù, người mắc lỗi, người vướng pháp lý, hay chúng ta sẵn sàng giúp họ tìm một con đường hợp pháp để sửa chữa cuộc đời?
Chúng ta nói về bác ái, hay chỉ bác ái với những người không làm ảnh hưởng đến vị thế của mình?
KHI LÒNG BÁC ÁI BỊ ĐẶC QUYỀN HÓA
Đây là vấn đề chúng ta cần đủ can đảm để nói thẳng.
Lòng yêu thương của Thiên Chúa không thuộc về một tầng lớp.
Không phải người giàu mới xứng đáng được đón tiếp.
Không phải người có chức vụ mới đáng được lắng nghe.
Không phải người thành công mới đáng được tôn trọng.
Không phải người có quan hệ mới được bước vào những cộng đồng mang danh nghĩa phục vụ.
Và càng không thể để tiền bạc trở thành chiếc vé để một người được đối xử đặc biệt trong đời sống cộng đoàn.
Một người có thể đóng góp rất lớn cho một công trình.
Điều đó đáng trân trọng.
Một doanh nhân có thể tài trợ hàng chục, hàng trăm tỷ đồng cho những hoạt động xã hội.
Điều đó cũng có thể là điều tốt.
Nhưng số tiền đã cho đi không thể trở thành giấy chứng nhận rằng người ấy luôn đúng, luôn tốt hoặc được miễn khỏi việc sống công bằng và yêu thương người khác.
Mt 25 không hỏi:
Anh đã xây được bao nhiêu?
Không hỏi:
Anh có bao nhiêu tiền?
Không hỏi:
Anh có bao nhiêu chức vụ?
Không hỏi:
Anh quen biết bao nhiêu người quan trọng?
Đoạn Tin Mừng đặt ra những câu hỏi giản dị hơn rất nhiều:
Có người đói trước mặt anh không?
Anh có cho họ ăn không?
Có người không có áo mặc không?
Anh có giúp họ không?
Có người đau yếu không?
Anh có đến với họ không?
Có người bị tù không?
Anh có nhớ đến họ không?
ĐỪNG BIẾN CỘNG ĐOÀN THÀNH MỘT SÂN CHƠI CỦA QUYỀN LỰC
Tôi viết điều này không nhằm tấn công Giáo hội, cũng không nhằm kết án những người giàu có.
Tôi viết vì nếu chúng ta thật sự tin vào Tin Mừng thì chúng ta phải đủ can đảm tự vấn chính mình.
Bất kỳ cộng đoàn nào cũng có thể đứng trước một cám dỗ:
người có tiền được chú ý hơn;
người có chức vụ được trọng vọng hơn;
người có quan hệ được ưu tiên hơn;
người có ảnh hưởng được lắng nghe hơn.
Trong khi đó, những người đang khủng hoảng lại dần biến mất khỏi tầm mắt.
Doanh nhân phá sản.
Người mắc nợ.
Người thất nghiệp.
Người đang tranh chấp pháp lý.
Người đang ở tù.
Người đang mắc bệnh.
Người đang bị gia đình bỏ rơi.
Người nghèo.
Người thất bại.
Những con người ấy thường không có sức mạnh để tự bảo vệ mình.
Họ cũng không có khả năng đem lại lợi ích cho những người đang có vị trí.
Và chính vì thế, họ càng cần một cộng đồng thật sự sống Tin Mừng.
ĐẶC BIỆT, ĐỪNG BỎ RƠI NHỮNG DOANH NHÂN ĐANG THẤT BẠI
Có một nhóm người rất đặc biệt mà xã hội thường khó nhìn thấy nỗi đau của họ:
những doanh nhân đang khủng hoảng.
Một doanh nhân có thể từng có hàng chục nhân viên.
Từng có văn phòng.
Từng có tài sản.
Từng được xã hội tôn trọng.
Nhưng chỉ sau một biến cố, họ có thể mất tất cả.
Nợ ngân hàng.
Nợ thuế.
Nợ đối tác.
Tranh chấp.
Kiện tụng.
Dòng tiền đứt gãy.
Doanh nghiệp đóng cửa.
Nhân viên rời đi.
Điện thoại liên tục gọi đòi nợ.
Gia đình chịu áp lực.
Và điều đau đớn nhất đôi khi không phải là mất tiền.
Mà là không còn biết nói chuyện với ai.
Bởi một doanh nhân thường có lòng tự trọng rất lớn.
Họ không muốn mọi người biết mình đang thất bại.
Họ càng không muốn bị thương hại.
Vì vậy, một cộng đồng có thể nói rất nhiều về bác ái nhưng vẫn bỏ sót một nhóm người đang thực sự cần được giúp đỡ.
TÔI ĐÃ TỪNG MUỐN XÂY DỰNG MỘT CÁNH CỬA NHƯ THẾ
Tôi từng đề xuất xây dựng một nhóm hỗ trợ dành cho những doanh nhân đang rơi vào khủng hoảng.
Không phải để biến họ thành những người phụ thuộc.
Không phải để cho tiền một cách vô điều kiện.
Mà để họ có một nơi có thể tìm đến khi không còn biết phải làm gì.
Có thể là hỗ trợ tinh thần.
Có thể là kết nối pháp lý.
Có thể là tìm phương án xử lý công nợ.
Có thể là hỗ trợ tái cấu trúc doanh nghiệp.
Có thể là tìm việc làm hoặc nguồn thu nhập mới.
Có thể là kết nối những người có khả năng giúp đỡ.
Có thể đơn giản chỉ là:
ngồi xuống và nghe họ nói.
Tôi sẵn sàng đứng ra đại diện cho nhóm đó và cùng những người có thiện chí xây dựng một mô hình như vậy.
Nhưng nếu những sáng kiến như thế bị ngăn cản chỉ vì chúng không phù hợp với lợi ích, vị thế hoặc cách vận hành của một nhóm đang có ảnh hưởng, thì chúng ta cần đặt câu hỏi.
Không phải để gây chiến.
Mà để tự vấn:
Nếu một người đang đói, đang khủng hoảng, đang mắc nợ, đang vướng pháp lý và không biết tìm đến đâu, thì cánh cửa nào trong cộng đồng của chúng ta đang mở cho họ?
ĐỪNG ĐỂ TIỀN BẠC MUA ĐƯỢC VỊ TRÍ TRONG TÌNH YÊU
Một cộng đồng Kitô giáo không thể trở thành nơi:
người giàu được yêu quý vì họ giàu,
người có quyền được kính trọng vì họ có quyền,
còn người thất bại bị bỏ rơi vì họ không còn giá trị.
Nếu điều đó xảy ra, chúng ta phải rất cẩn thận.
Bởi tình yêu của Đức Kitô không vận hành theo nguyên tắc của thị trường.
Không ai có thể mua được lòng thương xót của Thiên Chúa.
Và cũng không ai được quyền biến lòng thương xót thành một đặc quyền dành cho những người có tiền, có chức vụ hoặc có ảnh hưởng.
TÔI KHÔNG MUỐN MỘT CUỘC CHIẾN
Tôi muốn một sự thức tỉnh.
Tôi không muốn loại bỏ người giàu.
Tôi muốn người giàu trở thành những người đầu tiên mở cửa cho người nghèo.
Tôi không muốn chống lại những người có quyền.
Tôi muốn những người có quyền dùng quyền của mình để bảo vệ người không có quyền.
Tôi không muốn phá bỏ những cộng đồng đang có.
Tôi muốn những cộng đồng ấy có thêm một chỗ cho những người đang ngã xuống.
Và tôi không muốn những người thành công phải xấu hổ vì thành công của họ.
Tôi chỉ mong họ nhớ rằng:
Thành công không làm một người lớn hơn trước mặt Thiên Chúa.
Và thất bại cũng không làm một người nhỏ bé hơn.
CUỐI CÙNG, AI ĐANG ĐỨNG TRƯỚC MẶT CHÚNG TA?
Có thể Đức Kitô không xuất hiện trước chúng ta trong bộ quần áo sáng đẹp.
Có thể Ngài xuất hiện dưới hình hài một người đang mắc nợ.
Một doanh nhân phá sản.
Một người bị xã hội quay lưng.
Một người đang ở tù.
Một người vừa mất tất cả.
Một người nghèo không còn ai để cầu cứu.
Một người bệnh nằm một mình.
Một người không dám nói ra nỗi đau vì sợ bị khinh thường.
Và có thể chúng ta sẽ không nhận ra Ngài.
Giống như những người trong Tin Mừng.
Cả người tốt lẫn người xấu đều hỏi:
“Lạy Chúa, có bao giờ chúng con thấy Chúa…?”
Có lẽ câu hỏi lớn nhất của đời người không phải là:
“Tôi đã làm được bao nhiêu việc lớn?”
Mà là:
“Tôi đã làm gì khi một người bé nhỏ cần đến tôi?”
Bởi theo lời Đức Giêsu:
“Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta.”
Và đó là lý do chúng ta phải tiếp tục nói.
Không phải để hạ bệ ai.
Không phải để tranh giành vị trí.
Không phải để tạo thêm một phe phái.
Mà để những người đang đau khổ biết rằng họ chưa bị bỏ lại.
Và nếu một cộng đồng nhân danh Đức Kitô mà không còn chỗ cho người đói, người rách, người bệnh, người tù, người mắc nợ, người thất bại và người đang tuyệt vọng, thì cộng đồng ấy cần can đảm quay trở lại với chính Tin Mừng mà mình vẫn đọc mỗi ngày.
Bởi Đức Kitô không chỉ hiện diện trong những nơi đông người cầu nguyện.
Ngài còn đang đứng ngoài cánh cửa — giữa những người mà chúng ta dễ dàng bỏ quên nhất.
